Dlaczego starożytni nie mieli słowa na „niebieski”?

Nie zrozumcie mnie źle nigdy raczej nie było tak, że ludzie w starożytności nie byli w stanie widzieć koloru niebieskiego. Prawdopodobnie widzieli oni ten kolor dokładnie tak jak my teraz. Po prostu rozpatrywali oni go w innych kategoriach niż my współcześnie.

Czy starożytni znali kolor niebieski?

Jak najbardziej – starożytni znali kolor niebieski! Jednak w większości uważali, że nie jest on osobnym kolorem a odcieniem członkiem grupy kolorów np. zieleni, ciemnych, jasnych, szarych. Dlatego też, nie było potrzeby tworzyć osobnej nazwy. Warto tu zwrócić uwagę na fakt, że jedno z założeń powstawania języka zakłada iż nie ma potrzeby nadawać osobnej nazwie barwie, której nie da się utworzyć w wersji powtarzalnej.

Określało się ją wiec nazwą grupową. A sam odcień określany był od nazwy rzeczy w tej barwie.

Podejście takie może powodować, że niektóre osoby błędnie uznają iż dana barwa jest obca danej kulturze. To jednak w wielu przypadkach efekt błędu poznawczego – wynikającego poniekąd z warunków świata w jakim my żyjemy.

Niebieski w naturze i kulturze

Niebieski jest stosunkowo rzadko występującym w naturze kolorem. I teraz pewnie usłyszę, że niebo lub woda są niebieskie! Jednak czy na pewno? Niebo często bywa w kolorach szarości a woda jej kolor może być nawet ciemno zielony (w zależności od dna zbiornika i minerałów w niej rozpuszczonych).

Nazwy na kolor niebieski jako osobny kolor z tego co znalazłam nie ma np. w języku staro greckim, chińskim czy hebrajskim.

Matka Boska w Ultramarynie – naturalnym pigmencie pozyskiwanym z lapis lazuli
źródło: https://joemonster.org/art/32093

Niebieski w Rzymie

W starożytnym Rzymie kolor niebieski kojarzył się z barbarzyńcami Celtami lub Germanami. Osoby o niebieskich oczach miały być niegodne, kobiety rozwiązłe a mężczyźni zniewieściali.

Syntetyczne barwy

I tu chce przypomnieć, że większość barw jakie my obecnie znamy jest możliwa do uzyskania syntetycznie (sztucznie) – każda barwa dostaje też nazwę. Kiedyś tak nie było, najpierw musieli uzyskać pigment potem mogli z niego korzystać. A tym samym mógł on uzyskać po jakimś czasie nazwę.

Grupowe nazywanie barw?

Wiem brzmi dziwnie (z obecnego punktu widzenia), ale uzyskiwanie dokładnie takiego samego koloru kiedyś było dużo trudniejsze dziś. Przykład: O to kolor purpurowy (a dokładniej grupa kolorów, które uważano za purpurę)

Czy jakiś starożytny język miał osobne określenie na niebieski?

Tak, w języku staro Egipskim istniało określenie na kolor niebieski! Co istotne to Egipcjanie jako pierwsi opracowali niebieski pigment! Najprawdopodobniej wymyślili wiec i nazwę by móc nim handlować! Grupowe określanie mogło być dla nich nie korzystne.

FAQ

Dlaczego w starych językach nie ma określenia na kolor niebieski?

Niebieski jest kolorem, który stosunkowo rzadko występuje w naturze. Dodatkowo wiele starożytnych ludów nie umiało utworzyć barwnika o tej barwie. Kolor ten więc był rzadko spotykany.
Z tego powodu nie było potrzeby tworzenia osobnego słowa na ten kolor.

Jak Grecy widzieli kolor niebieski?

Z opisów Homera w Odysei możemy się dowiedzieć, że morze (, które my byśmy nazwali niebieskim) opisane było kolorem „ciemnego wina”.

Czy ludzie zawsze widzieli kolor niebieski?

Tak, ale był na tyle rzadki, że nie było potrzeby tworzyć osobnej nazwy.